HNV Farmland: South Wales
by Gwyn Jones
De Cymru: gweld gwerth mewn gwaun a gwndwn?
Mae tua 1.7 miliwn o 2.1 miliwn hectar arwynebedd Cymru yn dir fferm. Or cyfanswm hwn mae 60% dros 150 m a 27% dros 300 m o uchder. Gyda chymaint o law, o fynydd-dir ac o briddoedd heb fawr o nodd, mae pwysigrwydd y sector da byw yn llawer uwch yng Nghymru nag yn y Deyrnas Unedig at ei gilydd.
Dynodwyd 80% or wlad - 1.1 miliwn ha - yn Ardal Llai Ffafriol a thra bod dros 83% or tir amaethyddol yn borfa barhaol neun dir pori garw, dim ond 13% syn dir sofl - 5% yn dir r a 9% yn borfa dros dro.
Er bod godron dal i fod yn bwysig yn yr economi wledig, da bff a defaid sydd r afael dros ran fwya or wlad - dros 5 miliwn o famogiaid a 200,000 o dda.
Gellir rhannu De Cymrun fras yn yr hen ddull - y mynydd a llawr gwlad. Yn y mynydd, system o ransio defaid geir fynycha, tra bod llawr gwlad yn glytwaith o filoedd o gaeau bach a cholddiau - yr hyn a elwir yn bocage yn Ffrainc.
Tra bod rhan fwya o Dde Cymru yn dal yn lled wledig ei naws tu faes ir dinasoedd mawrion, mae un eithriad bwysig - y maes glo. Yn unigryw yng ngwledydd Prydain, maes glo mynyddig sy yn y De. Rhwng y glynoedd enwog u miloedd o bobl mae cyfeiriau lawer o ffermdir o Gryn Werth i Natur (GWN) - ffermdir sydd or herwydd nifer o broblemau neilltuol.
Information galleries
Yr Elenydd ywr enw a roddir heddiw i asgwrn cefn mynyddig De Cymru ...
Read more: Yr Elenydd
Mae golwg llawr gwlad De Cymru yn gyfarwydd i bawb ...
Read more: Ardaloedd llefydd bach gorllewin Cymru
Prif faes glo De Cymru ywr unig faes glo mynyddig Prydain ...
Read more: Maes Glo De Cymru
Diffinio ffermdir o Gryn Werth i Natur yn Ne Cymru ...
Read more: Ambell ffigyr diddorol
